Gmina Bukowina Tatrzańska obejmuje tereny na południu Polski, przy granicy ze Słowacją, u podnóża Tatr. W skład gminy wchodzi 8 wsi: Białka Tatrzańska, Brzegi, Bukowina Tatrzańska, Czarna Góra, Groń, Jurgów, Leśnica i Rzepiska.
Oś gminy stanowi droga z Nowego Targu, przez Groń, Białkę Tatrzańską, Bukowinę Tatrzańską na Łysą Polanę i dalej - do Morskiego Oka. Uzupełniającą do tej osi jest równoległa droga boczna przez Groń i Leśnicę do Bukowiny Tatrzańskiej. Z Bukowiny Dolnej, na lewo od tej osi, zbacza droga na Polski Spisz.
Z kolei w Bukowinie (Na Klinie) kolejnym odgałęzieniem (w prawo) jest droga do Poronina i Zakopanego.
Wśród wielu atrakcyjnych miejsc położonych w Tatrach, a objętych granicami gminy wyróżnić trzeba: Rysy nad Morskim Okiem, Świnicę, Zawrat, Dolinę Pięciu Stawów Polskich, Dolinę Roztoki, a także Rusinową Polanę, gdzie znajduje się Sanktuarium Matki Boskiej Jaworzyńskiej Królowej Tatr.

W górnym biegu rzeki Białki, na prawym brzegu, w Jurgowie, znajduje się niespotykany gdzie indziej zespół szałasów pasterskich. Natomiast w jej dolnym biegu, pomiędzy Białką Tatrzańską i Nową Białą, wśród wapiennych skałek utworzono rezerwat przyrody - Przełom rzeki Białki. Uzupełnieniem cudów przyrody jest kilka zachowanych obiektów zabytkowych. Wśród nich należy wymienić drewniane kościoły w Jurgowie, Białce Tatrzańskiej, odnowiony stary kościółek w Bukowinie Tatrzańskiej oraz zagrody spiskie w Czarnej Górze, zwłaszcza na Sołtystwie. W części wsi zwanej Zagórą, w pobliżu kościoła, jest Zagroda Korkoszów, filia Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem. Tu można zobaczyć ciekawe eksponaty gazdowskie, nie spotykane gdzie indziej wyposażenie domu, stroje ludowe. Warto odwiedzić Dom Ludowy w Bukowinie Tatrzańskiej, jako że jest największym budynkiem drewnianym w Polsce. Urozmaiceniem na trasie wycieczek są stare tartaki i młyny oraz wiele zabytkowych kapliczek przydrożnych.

Mieszkańcy gminy trudnią się rolnictwem, rzemiosłem i agroturystyką. Na uwagę zasługuje to, że rolnicy uprawiają ziemię tradycyjnymi metodami, bez użycia nawozów sztucznych i środków chemicznych. Górski klimat sprawia, że sieją owies i jęczmień, sadzą ziemniaki i dwukrotnie zbierają z górskich łąk siano. Sprzyja to hodowli bydła i owiec oraz ukształtowaniu się bogatej i nadal żywej tradycji pasterskiej.

W czasie świąt, uroczystości religijnych czy wesel mieszkańcy gminy noszą stroje regionalne. Na co dzień używają gwary góralskiej w odmianie podhalańskiej i spiskiej. Pielęgnują tradycje i stare zwyczaje. Z szacunkiem podchodzą do specyficznej kultury, którą wytworzyły pokolenia ich przodków, często również wzbogacając ją nowymi elementami. Widać to chociażby w architekturze, czy kuchni góralskiej. We wszystkich wsiach działają zespoły regionalne oraz muzyki góralskie.
W Bukowinie Tatrzańskiej odbywają się każdego roku imprezy folklorystyczne o uznanej renomie: w lutym Karnawał Góralski, w sierpniu Sabałowe Bajania. Z kolei w Białce - letnie festyny i wiele zimowych imprez sportowych i rozrywkowych oganizowanych przez Ośrodek Narciarski Kotelnica Białczańska.
Coraz większą atrakcją w okresie wiosenno-letnim są spływy kajakowe na Białce. Rzeka ta ze swoimi "spadami" stanowi naturalny tor dla kajakarstwa górskiego. Innym, coraz bardziej popularnym sportem jest jazda na rowerach górskich latem i zimą po śniegu.
Możliwości uprawiania sportów są duże. Są boiska sportowe, lodowisko, wrotkarnia i rynna wodna. Nadgraniczne położenie gminy, przejścia graniczne na Łysej Polanie, w Jurgowie, w Niedzicy oraz piesze przejścia turystyczne w Łapszance i Kacwinie zachęcają do odwiedzenia Słowacji i obejrzenia Tatr z drugiej strony.
Kilkanaście kilometrów od Białki można zwiedzić sławne zamki warowne w Niedzicy i Czorsztynie oraz pobliski Czerwony Klasztor na Słowacji, a także uczestniczyć w spływie do Szczawnicy flisackimi tratwami nurtem Przełomu Dunajca.

W ostatnich latach mieszkańcy Białki Tatrzańskiej nastawili się na zawodową obsługę noclegową turystów. Przebudowują swoje tradycyjne domy rodzinne, budują nowe, komfortowo wyposażone w pokoje z łazienkami; prowadzą też domowe wyżywienie przygotowując wiele potraw regionalnych.

Na terenach Białki Tatrzańskiej i okolicznych wsi czynnych jest zimą ponad 30 wyciągów narciarskich, oświetlonych, z wygodną dla narciarzy infrastrukturą usługową: parkingi, gastronomia, wc, wypożyczalnie sprzętu (jest ich kilkadziesiąt) i szkółki narciarskie. W Białce czynne jest też naturalne, oświetlone lodowisko.

W Białce Tatrzańskiej oraz na Łysej Polanie działają całodobowe stacje paliw. W centrum gminy, w Bukowinie Dolnej jest ośrodek zdrowia i apteka; tu też mieści się siedziba Urzędu Gminy. Niemal wszystkie domy posiadają telefony podłączone do nowoczesnych central cyfrowych, coraz więcej gospodarzy udostępnia gościom łącza internetowe.

Gmina Bukowina Tatrzańska jest członkiem transgranicznego związku, jakim jest Euroregion "Tatry", zrzeszającego samorządy polskie i słowackie.
© 2000 Jan Budz
aktualizacja: czerwiec 2007.
fotografie: © 2000 Wojciech Smolak